İçeriğe geç
Marka

Pazaryeri İhlallerinde Kanıt Dosyası Nasıl Hazırlanır? (2026)

7 DAKİKA OKUMAGÜNCELLENDİ:

KISA CEVAP

Pazaryeri şikâyeti için iyi bir kanıt dosyası her ihlalde aynı parçalardan oluşur: adres çubuğu görünen ekran görüntüsü, alındığı tarih ve saat, ilanın bağlantısı, satıcı bilgileri, hiç düzenlenmemiş orijinal dosya ve o dosyanın SHA-256 parmak izi. Parmak izi, dosyanın kaydedildiği andan sonra değiştirilmediğini gösterir. Ama kendi aldığın ekran görüntüsü noter ya da e-Tespit kaydı değildir; hukuki bir uyuşmazlıkta daha güçlü delil yolları var.

Pazaryeri şikâyeti için iyi bir kanıt dosyası her ihlalde aynı parçalardan oluşur: adres çubuğu görünen ekran görüntüsü, alındığı tarih ve saat, ilanın bağlantısı, satıcı bilgileri, hiç düzenlenmemiş orijinal dosya ve o dosyanın SHA-256 parmak izi. Parmak izi, dosyanın kaydedildiği andan sonra değiştirilmediğini gösterir. Ama kendi aldığın ekran görüntüsü noter ya da e-Tespit kaydı değildir; hukuki bir uyuşmazlıkta daha güçlü delil yolları var. Bu yazıda dosyayı adım adım hazırlamayı ve her parçanın neyi kanıtlayıp neyi kanıtlamadığını ele alıyoruz.

Bu yazı genel bilgi, hukuki tavsiye değil. Bir delilin hukuki değeri somut duruma göre değişir; dava ya da ihtar gibi bir süreç gündemdeyse avukatına danış.

Kanıt dosyası neden gerekiyor?

Pazaryerlerinin şikâyet süreci, ihlalin “gerekçe ve delilleri” ile ilanın internet adresini istiyor. Delil olmadan başvuru, yalnızca bir iddia olarak kalıyor.

İkinci sebep zaman. İlan sonradan düzenlenebiliyor, fiyatı değişebiliyor, tamamen kalkabiliyor; pazaryeri de bir ilanın geçmiş hâlini sana göstermiyor. Bugün gördüğünün kaydını bugün almazsan, yarın onu gösterecek bir şey kalmayabilir.

Üçüncüsü süreklilik. Şikâyet ettiğin satıcı geri gelirse ya da satıcı itiraz ederse, tarihli kayıtlar ihlalin ne zamandan beri sürdüğünü gösteren tek dayanak oluyor.

Kanıt dosyasında hangi parçalar olmalı?

ParçaNe gösteriyorNasıl alınır
Ekran görüntüsüİlanın o anki hâli: başlık, görsel, fiyat, satıcıTarayıcı penceresinin tamamı, adres çubuğu dahil
Tarih ve saatİhlalin ne zaman görüldüğüEkranda saat görünsün, ayrıca kayda yaz
İlan bağlantısıİncelemenin gideceği adresAdres çubuğundan olduğu gibi kopyala
Satıcı bilgileriŞikâyetin muhatabıMağaza adı, mağaza bağlantısı, görünüyorsa unvan
Orijinal dosyaGörüntünün sonradan oynanmadığıKırpma, sıkıştırma, yeniden kaydetme yok
SHA-256 parmak iziDosyanın kayıttan sonra değişmediğiGörüntüyü aldığın gün hesapla, kayda yaz

İlk beşi her şikâyette işe yarıyor. Altıncısı, dosyanın sonradan değiştirilmediğini gösterme ihtiyacı doğduğunda değer kazanıyor ve sonradan eklenemiyor — bu yüzden baştan alınıyor.

Kanıt dosyası adım adım nasıl hazırlanır?

1. İlanı kendi bağlantısından aç

Ne yapılır: İlanı arama sonuçlarındaki küçük kartından değil, kendi sayfasından aç ve sayfanın tamamen yüklendiğinden emin ol. Satıcı adı ve fiyat ekranda görünmeli.

Aynı ürünü birden fazla satıcı satıyorsa ekranda gördüğün satıcının şikâyet ettiğin satıcı olduğunu kontrol et. Ürün sayfası genelde öne çıkan satıcıyı gösteriyor; diğerleri ayrı bir listede duruyor. Bu ayrımı buybox nedir yazısında anlattık.

2. Adres çubuğu ve saat aynı karede olsun

Ne yapılır: Yalnızca sayfanın içini değil, tarayıcı penceresinin tamamını görüntüle: adres çubuğundaki bağlantı ve bilgisayarının saati aynı görüntüde dursun.

Bu, görüntünün hangi sayfadan ve ne zaman alındığını tek bakışta gösteriyor. Tarihi ve saati ayrıca kayda da yaz; görüntüdeki saat okunmazsa kayıt onu tamamlıyor.

3. Gerekirse ikinci bir tam sayfa görüntüsü al

Ne yapılır: Satıcı bilgisi ya da fiyat ilk ekranın altında kalıyorsa tarayıcının tam sayfa ekran görüntüsü özelliğiyle ikinci bir görüntü al ve birinciyle birlikte sakla.

Tam sayfa görüntüsünde genelde adres çubuğu görünmüyor. Bu yüzden onu birinci görüntünün yerine değil, yanına koy.

4. Orijinal dosyayı olduğu gibi sakla

Ne yapılır: Orijinal dosyayı kırpma, üzerine işaret çizme, başka biçimde yeniden kaydetme. İşaretli bir kopya gerekiyorsa ayrı bir adla kaydet.

Dikkat edilecek bir tuzak var: bazı mesajlaşma uygulamaları gönderilen görselleri sıkıştırıp yeniden kaydediyor. Arşivi orada değil, değiştirmeden saklayan bir klasörde tut.

5. SHA-256 parmak izini hesapla ve kaydet

Ne yapılır: Görüntüyü aldığın gün dosyanın SHA-256 parmak izini hesapla ve tarih, saat, ilan bağlantısı ve satıcı adıyla aynı satıra yaz.

Parmak izini dosyadan bağımsız bir yere — örneğin ekibine gönderdiğin tarihli bir e-postaya — yazmak, sonradan hesaplamaktan daha ikna edici bir kayıt bırakıyor.

6. Başvuru kanalının istediği biçimi hazırla

Ne yapılır: Başvuracağın kanalın kabul ettiği dosya türünü kontrol et. Görsel isteyen alana ekran görüntüsünün kendisini, belge kabul eden başvuruya kanıtı tek sayfada toplayan bir PDF’i ekle.

SHA-256 parmak izi nedir, neyi kanıtlar?

SHA-256, bir dosyadan 64 karakterlik bir dizi üreten standart bir hesaplama. Aynı dosya her seferinde aynı diziyi verir; dosyada tek bir bayt değişse — bir piksel, bir sıkıştırma ayarı — dizi tamamen değişir. Bu yüzden ona parmak izi deniyor.

Kullanımı basit: dosyayı aldığın gün parmak izini kaydedersin. Aylar sonra biri “bu görüntü sonradan düzenlenmiş” derse aynı hesabı tekrar yaparsın; iki dizi aynıysa dosya o günden beri değişmemiştir.

SoruParmak izi cevaplıyor mu?
Dosya, parmak izi kaydedildiğinden beri değişti mi?Evet — diziler aynıysa değişmedi
Elimdeki iki kopya birebir aynı dosya mı?Evet
Görüntü gerçekten o ilan sayfasından mı alındı?Hayır — bunu görüntünün kendisi ve adres çubuğu gösterir
Görüntü hangi gün alındı?Tek başına hayır — parmak izinin ne zaman kaydedildiği ayrıca belgelenmeli
Ürün taklit mi, orijinal mi?Hayır — bu fiziksel inceleme işi

Parmak izini hesaplamak için ek bir programa gerek yok; bilgisayarındaki komut satırı yetiyor:

macOS:    shasum -a 256 ilan-goruntusu.png
Linux:    sha256sum ilan-goruntusu.png
Windows:  certutil -hashfile ilan-goruntusu.png SHA256

Şikâyet formuna PDF mi, görsel mi eklenmeli?

Başvurduğun kanala göre değişiyor ve bu ayrıntı başvuruyu düşürebiliyor:

  • Trendyol’un çevrim içi bildirim formu. Dosya alanları belirli türlerle sınırlı: tescil belgesi, münhasır distribütörlük ya da tek satıcılık belgesi, görsel ve vekaletname. Formda bunlar dışında bir belge yüklenirse talebin dikkate alınmayacağı yazıyor; yazım tarihinde dosya başına sınır 20 MB. Burada ekran görüntüsünü görsel olarak eklemek, tarihi ve parmak izini kısa açıklama alanına yazmak daha güvenli.
  • Noter ya da KEP ile başvuru. Hepsiburada’da hak sahiplerinin kullandığı yol bu. Belgeler başvurunun eki olarak gidiyor; ekran görüntüsünü, tarihi, bağlantıyı ve parmak izini tek sayfada toplayan bir PDF düzenli bir ek oluyor.

Formlar değişebildiği için göndermeden önce alanın altındaki açıklamayı oku. Başvurunun kendisini marka hakkı şikâyeti nasıl yapılır yazısında adım adım anlattık.

Ekran görüntüsü hukuki delil sayılır mı?

Pazaryeri şikâyetinde ekran görüntüsü yaygın kullanılan bir delil. Ama bir dava ya da hukuki uyuşmazlık söz konusuysa durum değişiyor: kendi aldığın görüntü, parmak iziyle bile, bağımsız bir kurumun yaptığı bir tespit değil. Karşı taraf görüntünün düzenlendiğini ileri sürebilir; parmak izi bu iddiayı yalnızca kaydedildiği andan sonrası için yanıtlar.

YolKim yapıyorNe zaman düşünülür
Ekran görüntüsü + parmak iziSenPazaryeri şikâyeti ve kendi kaydın
Noter tespiti / e-TespitNoter; Türkiye Noterler Birliği’nin e-Tespit hizmeti internet sayfası içeriğini kayda alıyor (e-Devlet’te de yer alıyor)İçeriğin bağımsız bir kurumca kayda geçmesi gerektiğinde
Mahkeme yoluyla delil tespitiMahkeme; Hukuk Muhakemeleri Kanunu’ndaki delil tespiti dava açılmadan önce de istenebiliyorDava gündemdeyse, avukatınla

Hangisinin gerektiği, ne zaman ve hangi maliyetle yapılacağı avukatının değerlendireceği konular. Pratik bir ayrım şu: pazaryeri şikâyetini kendi kanıt dosyanla yürütürken, dava ihtimali doğan bir ihlalde resmî tespiti erken düşünmek.

Marka Radarı kanıtı nasıl tutuyor?

Marka Radarı yeni ya da geri gelen satıcının ilan sayfasını tarama sırasında ekran görüntüsüyle kaydediyor. Kanıt sayfası görüntüyü, alındığı anı ve dosyanın SHA-256 parmak izini birlikte gösteriyor; sayfayı tarayıcının yazdırma menüsüyle PDF olarak kaydedebiliyorsun.

Yukarıdaki sınırlar burada da geçerli: otomatik alınmış bir ekran görüntüsü de resmî bir tespit değil ve şikâyeti marka sahibi yapıyor. Kanıt sayfasından şikâyete giden adımları Marka Radarı kullanım rehberinde anlattık; neden düzenli kayıt tutmak gerektiğini ise pazaryerinde yetkisiz satıcı yazısında.

Kanıt, markayı korumanın hukuki tarafı. Markanın pazaryerinde ve diğer kanallarda tutarlı görünmesi ise ayrı bir iş; marka kimliği hizmetimiz bu çerçeveyi kuruyor.

Sıkça sorulan sorular

  • Bir dosyadan hesaplanan 64 karakterlik bir dizi. Aynı dosya her seferinde aynı diziyi verir; dosyada tek bir bayt değişse dizi tamamen değişir. Bu yüzden kaydettiğin parmak izi ile dosyanın bugünkü parmak izi aynıysa, dosya o andan beri değiştirilmemiş demektir.

  • Pazaryeri şikâyetinde ekran görüntüsü yaygın olarak kullanılan bir delil. Ama hukuki bir uyuşmazlıkta kendi aldığın görüntü, parmak iziyle bile, resmî bir tespit değil. Noter ya da Türkiye Noterler Birliği’nin e-Tespit hizmeti ve mahkeme yoluyla delil tespiti gibi daha güçlü yollar var; hangisinin gerektiğini avukatın değerlendirir.

  • Orijinal dosyaya dokunma. İşaretli ya da kırpılmış bir kopya gerekiyorsa ayrı bir adla kaydet ve orijinali olduğu gibi sakla. Düzenlenen dosyanın parmak izi değişir; elinde değişmemiş bir orijinal kalmazsa görüntünün sonradan oynanmadığını gösteremezsin.

  • Başvurduğun kanalın kabul ettiği türü ekle. Örneğin Trendyol’un çevrim içi bildirim formunda dosya alanları belirli türlerle sınırlı ve listede olmayan belgenin dikkate alınmayacağı yazıyor; orada ekran görüntüsünü görsel olarak eklemek gerekiyor. Noter ya da KEP ile yapılan başvurularda kanıtı tek sayfada toplayan bir PDF düzenli bir ek oluyor.

  • İhlali gördüğün gün. İlan sonradan düzenlenebiliyor, fiyat değişebiliyor ya da ilan tamamen kalkabiliyor; ertesi gün aldığın görüntü artık ilk gördüğün durumu göstermeyebilir. Kanıtı sonraya bırakmak, çoğu zaman onu hiç alamamak demek.

Bunu kendi markanda uygulayalım mı?

Yazıdaki adımları senin ürünün, bütçen ve pazarın için birlikte planlayalım. 15 dakikalık ücretsiz strateji görüşmesinde somut bir ilk adım çıkarırız.